Start Podstawa programowa
Email

podstawa programowa

PODSTAWA PROGRAMOWA WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO OBOWIZUJACA

OD ROKU SZKOLNEGO 2009/2010

 Ministerstow Edukacji Narodowej

 

PRZEDSZKOLE PENI FUNKCJE :

?  OPIEKUCZE

?  WYCHOWAWCZE

?  I KSZTACACE

 

Z dniem 30 stycznia 2009 roku weszo w ycie rozporzdzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 roku w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz ksztacenia oglnego w poszczeglnych typach szk.

 

Nowy akt prawny wydany na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. a i b ustawy z dnia 7 wrzenia 1991 roku o systemie owiaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z pn. zm.) okrelajcy now podstaw programow wychowania przedszkolnego oraz ksztacenia oglnego w poszczeglnych typach szk zosta opublikowany

w Dzienniku Ustaw z 2009 roku Nr 4, poz. 17.

 

Nowe rozporzdzenie w sprawie podstawy programowej zastpuje dotychczas obowizujce rozporzdzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2002 roku w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz ksztacenia oglnego w poszczeglnych typach szk (Dz. U. Nr 51, poz. 458 z pn. zm.).

W nowym rozporzdzeniu w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz ksztacenia oglnego w poszczeglnych typach szk zostay okrelone nastpujce podstawy programowe:

 

1) wychowania przedszkolnego dla przedszkoli, oddziaw przedszkolnych w szkoach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego, stanowic zacznik nr 1 do rozporzdzenia,

  • w brzmieniu okrelonym w rozporzdzeniu stosuje si poczwszy od roku szkolnego 2009/2010,

 

PODSTAWA PROGRAMOWA WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO DLA PRZEDSZKOLI, ODDZIAW PRZEDSZKOLNYCH

W SZKOACH PODSTAWOWYCH ORAZ INNYCH FORM WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO

 

Podstawa programowa wychowania przedszkolnego opisuje proces:

?  wspomagania rozwoju i

?  edukacji dzieci

objtych wychowaniem przedszkolnym.

 

Przedszkola, oddziay przedszkolne w szkoach podstawowych oraz inne formy wychowania przedszkolnego w rwnej mierze peni funkcje:

?  opiekucze,

?  wychowawcze i

?  ksztacce.

Zapewniaj dzieciom moliwo wsplnej zabawy i nauki w warunkach bezpiecznych, przyjaznych i dostosowanych do ich potrzeb rozwojowych.

I. Celem wychowania przedszkolnego jest:

  1)   wspomaganie dzieci w rozwijaniu uzdolnie oraz ksztatowanie czynnoci intelektualnych potrzebnych im w codziennych sytuacjach i w dalszej edukacji;

  2)   budowanie systemu wartoci, w tym wychowywanie dzieci tak, eby lepiej orientoway si w tym, co jest dobre, a co ze;

  3)   ksztatowanie u dzieci odpornoci emocjonalnej koniecznej do racjonalnego radzenia sobie w nowych i trudnych sytuacjach, w tym take do agodnego znoszenia stresw i poraek;

 4)   rozwijanie umiejtnoci spoecznych dzieci, ktre s niezbdne w poprawnych relacjach z dziemi i dorosymi;

  5)   stwarzanie warunkw sprzyjajcych wsplnej i zgodnej zabawie oraz nauce dzieci o zrnicowanych moliwociach fizycznych i intelektualnych;

6)    troska o zdrowie dzieci i ich sprawno fizyczn; zachcanie do uczestnictwa w zabawach i grach sportowych;

  7)   budowanie dziecicej wiedzy o wiecie spoecznym, przyrodniczym i technicznym oraz rozwijanie umiejtnoci prezentowania swoich przemyle w sposb zrozumiay dla innych;

  8)   wprowadzenie dzieci w wiat wartoci estetycznych i rozwijanie umiejtnoci wypowiadania si poprzez muzyk, mae formy teatralne oraz sztuki plastyczne;

  9)   ksztatowanie u dzieci poczucia przynalenoci spoecznej (do rodziny, grupy rwieniczej i wsplnoty narodowej) oraz postawy patriotycznej;

10)   zapewnienie dzieciom lepszych szans edukacyjnych poprzez wspieranie ich ciekawoci, aktywnoci i samodzielnoci, a take ksztatowanie tych wiadomoci i umiejtnoci, ktre s wane w edukacji szkolnej.

 

Cele te s realizowane we wszystkich obszarach dziaalnoci edukacyjnej przedszkola. W kadym z obszarw podane s

?  umiejtnoci i

?  wiadomoci,

ktrymi powinny wykazywa si dzieci pod koniec wychowania przedszkolnego.

II. OBSZARY DZIALALNOCI EDUKACYJNEJ

Aby osign cele wychowania przedszkolnego, naley wspomaga rozwj, wychowywa i ksztaci dzieci w nastpujcych obszarach:

 

OBSZAR:

1.          Ksztatowanie umiejtnoci spoecznych dzieci: porozumiewanie si z dorosymi i dziemi, zgodne funkcjonowanie w zabawie i w sytuacjach zadaniowych.

Dziecko koczce przedszkole i rozpoczynajce nauk w szkole podstawowej:

 

1)   obdarza uwag dzieci i dorosych, aby rozumie to, co mwi i czego oczekuj; grzecznie zwraca si do innych w domu, w przedszkolu, na ulicy;

2)   przestrzega regu obowizujcych w spoecznoci dziecicej (stara si wspdziaa w zabawach i w sytuacjach zadaniowych) oraz w wiecie dorosych;

3)   w miar samodzielnie radzi sobie w sytuacjach yciowych i prbuje przewidywa skutki swoich zachowa;

4)   wie, e nie naley chwali si bogactwem i nie naley dokucza dzieciom, ktre wychowuj si w trudniejszych warunkach, a take, e nie naley wyszydza i szykanowa innych;

5)   umie si przedstawi: podaje swoje imi, nazwisko i adres zamieszkania; wie, komu mona podawa takie informacje.

OBSZAR:

 2.   Ksztatowanie czynnoci samoobsugowych, nawykw higienicznych i kulturalnych. Wdraanie dzieci do utrzymywaniu adu i porzdku.

Dziecko koczce przedszkole i rozpoczynajce nauk w szkole podstawowej:

 

1)   umie poprawnie umy si i wytrze oraz umy zby;

2)   waciwie zachowuje si przy stole podczas posikw, nakrywa do stou i sprzta po sobie;

3)   samodzielnie korzysta z toalety;

4)   samodzielnie ubiera si i rozbiera, dba o osobiste rzeczy i nie naraa ich na zgubienie lub kradzie;

5)   utrzymuje porzdek w swoim otoczeniu.

 

OBSZAR:

  3.   Wspomaganie rozwoju mowy dzieci.

Dziecko koczce przedszkole i rozpoczynajce nauk w szkole podstawowej:

 

1)   zwraca si bezporednio do rozmwcy, stara si mwi poprawnie pod wzgldem artykulacyjnym, gramatycznym, fleksyjnym i skadniowym;

2)   mwi pynnie, niezbyt gono, dostosowujc ton gosu do sytuacji;

3)   uwanie sucha, pyta o niezrozumiae fakty i formuuje dusze wypowiedzi o wanych sprawach;

4)   w zrozumiay sposb mwi o swoich potrzebach i decyzjach.

 

OBSZAR:

4.           Wspieranie dzieci w rozwijaniu czynnoci intelektualnych, ktre stosuj w poznawaniu i rozumieniu siebie i swojego otoczenia.

Dziecko koczce przedszkole i rozpoczynajce nauk w szkole podstawowej:

 

1)   przewiduje, w miar swoich moliwoci, jakie bd skutki czynnoci manipulacyjnych na przedmiotach (wnioskowanie o wprowadzanych i obserwowanych zmianach);

2)   grupuje obiekty w sensowny sposb (klasyfikuje) i formuuje uoglnienia typu: to do tego pasuje, te obiekty s podobne, a te s inne;

3)   stara si czy przyczyn ze skutkiem i prbuje przewidywa, co si moe zdarzy.

 

OBSZAR:

5.           Wychowanie zdrowotne i ksztatowanie sprawnoci fizycznej dzieci.

Dziecko koczce przedszkole i rozpoczynajce nauk w szkole podstawowej: 

1)   dba o swoje zdrowie; zaczyna orientowa si w zasadach zdrowego ywienia;

2)   dostrzega zwizek pomidzy chorob a leczeniem, poddaje si leczeniu, np. wie, e przyjmowanie lekarstw i zastrzyki s konieczne;

3)   jest sprawne fizycznie lub jest sprawne w miar swoich moliwoci, jeeli jest dzieckiem mniej sprawnym ruchowo;

4)   uczestniczy w zajciach ruchowych, w zabawach i grach w ogrodzie przedszkolnym, w parku, na boisku, w sali gimnastycznej.

 

OBSZAR:

  6.   Wdraanie dzieci do dbaoci o bezpieczestwo wasne oraz innych.

 Dziecko koczce przedszkole i rozpoczynajce nauk w szkole podstawowej: 

1)   wie, jak trzeba zachowa si w sytuacji zagroenia i gdzie mona otrzyma pomoc, umie o ni poprosi;

2)   orientuje si w bezpiecznym poruszaniu si po drogach i korzystaniu ze rodkw transportu;

3)   zna zagroenia pynce ze wiata ludzi, rolin oraz zwierzt i unika ich;

4)   wie, e nie moe samodzielnie zaywa lekarstw i stosowa rodkw chemicznych (np. rodkw czystoci);

5)   prbuje samodzielnie i bezpiecznie organizowa sobie czas wolny w przedszkolu i w domu; ma rozeznanie, gdzie mona si bezpiecznie bawi, a gdzie nie.

 

OBSZAR:

  7.   Wychowanie przez sztuk - dziecko widzem i aktorem.

 Dziecko koczce przedszkole i rozpoczynajce nauk w szkole podstawowej: 

1)   wie, jak naley si zachowa na uroczystociach, np. na koncercie, festynie, przedstawieniu, w teatrze, w kinie;

2)   odgrywa role w zabawach parateatralnych, posugujc si mow, mimik, gestem i ruchem; umie posugiwa si rekwizytami (np. mask).

 

OBSZAR:

  8.   Wychowanie przez sztuk - muzyka i piew, plsy i taniec.

 Dziecko koczce przedszkole i rozpoczynajce nauk w szkole podstawowej:

1)   piewa piosenki z dziecicego repertuaru oraz atwe piosenki ludowe; chtnie uczestniczy w zbiorowym piewie, w tacach i muzykowaniu;

2)   dostrzega zmiany dynamiki, tempa i wysokoci dwiku utworu muzycznego, wyraa je, plsajc lub taczc;

3)   tworzy muzyk, korzystajc z instrumentw perkusyjnych (oraz innych przedmiotw), a take improwizuje j ruchem;

4)   w skupieniu sucha muzyki, w tym take muzyki powanej.

 

OBSZAR:

  9.   Wychowanie przez sztuk - rne formy plastyczne.

 Dziecko koczce przedszkole i rozpoczynajce nauk w szkole podstawowej:

1)   przejawia, w miar swoich moliwoci, zainteresowanie wybranymi zabytkami i dzieami sztuki oraz tradycjami i obrzdami ludowymi ze swojego regionu;

2)   umie wypowiada si w rnych technikach plastycznych i przy uyciu elementarnych rodkw wyrazu (takich jak ksztat i barwa) w postaci prostych kompozycji i form konstrukcyjnych;

3)   wykazuje zainteresowanie malarstwem, rzeb i architektur (take architektur zieleni i architektur wntrz).

 

OBSZAR:

  10.  Wspomaganie rozwoju umysowego dzieci poprzez zabawy konstrukcyjne, budzenie zainteresowa technicznych.

 Dziecko koczce przedszkole i rozpoczynajce nauk w szkole podstawowej:

1)   wznosi konstrukcje z klockw i tworzy kompozycje z rnorodnych materiaw (np. przyrodniczych), ma poczucie sprawstwa ("potrafi to zrobi") i odczuwa rado z wykonanej pracy;

2)   uywa waciwie prostych narzdzi podczas majsterkowania;

3)   interesuje si urzdzeniami technicznymi (np. uywanymi w gospodarstwie domowym), prbuje rozumie, jak one dziaaj, i zachowuje ostrono przy korzystaniu z nich.

 

OBSZAR:

  11.  Pomaganie dzieciom w rozumieniu istoty zjawisk atmosferycznych i w unikaniu zagroe.

 Dziecko koczce przedszkole i rozpoczynajce nauk w szkole podstawowej:

1)   rozpoznaje i nazywa zjawiska atmosferyczne charakterystyczne dla poszczeglnych pr roku; podejmuje rozsdne decyzje i nie naraa si na niebezpieczestwo wynikajce z pogody, np. nie stoi pod drzewem w czasie burzy, nie zdejmuje czapki w mron pogod;

2)   wie, o czym mwi osoba zapowiadajca pogod w radiu i w telewizji, np. e bdzie pada deszcz, nieg, wia wiatr; stosuje si do podawanych informacji w miar swoich moliwoci.

 

OBSZAR:

  12.  Wychowanie dla poszanowania rolin i zwierzt.

Dziecko koczce przedszkole i rozpoczynajce nauk w szkole podstawowej:

1)   wymienia roliny i zwierzta yjce w rnych rodowiskach przyrodniczych, np. na polu, na ce, w lesie;

2)   wie, jakie warunki s potrzebne do rozwoju zwierzt (przestrze yciowa, bezpieczestwo, pokarm) i wzrostu rolin (wiato, temperatura, wilgotno);

3)   potrafi wymieni zmiany zachodzce w yciu rolin i zwierzt w kolejnych porach roku; wie, w jaki sposb czowiek moe je chroni i pomc im, np. przetrwa zim.

 

OBSZAR:

 13.  Wspomaganie rozwoju intelektualnego dzieci wraz z edukacj matematyczn.

Dziecko koczce przedszkole i rozpoczynajce nauk w szkole podstawowej:

1)   liczy obiekty i rozrnia bdne liczenie od poprawnego;

2)   wyznacza wynik dodawania i odejmowania, pomagajc sobie liczeniem na palcach lub na innych zbiorach zastpczych;

3)   ustala rwnoliczno dwch zbiorw, a take posuguje si liczebnikami porzdkowymi;

4)   rozrnia stron lew i praw, okrela kierunki i ustala pooenie obiektw w stosunku do wasnej osoby, a take w odniesieniu do innych obiektw;

5)   wie, na czym polega pomiar dugoci, i zna proste sposoby mierzenia: krokami, stopa za stop;

6)   zna stae nastpstwo dni i nocy, pr roku, dni tygodnia, miesicy w roku.

 

OBSZAR:

  14.  Ksztatowanie gotowoci do nauki czytania i pisania.

Dziecko koczce przedszkole i rozpoczynajce nauk w szkole podstawowej:

1)   potrafi okreli kierunki oraz miejsca na kartce papieru, rozumie polecenia typu: narysuj kko w lewym grnym rogu kartki, narysuj szlaczek, zaczynajc od lewej strony kartki;

2)   potrafi uwanie patrze (organizuje pole spostrzeeniowe), aby rozpozna i zapamita to, co jest przedstawione na obrazkach;

3)   dysponuje sprawnoci rk oraz koordynacj wzrokowo-ruchow potrzebn do rysowania, wycinania i nauki pisania;

4)   interesuje si czytaniem i pisaniem; jest gotowe do nauki czytania i pisania;

5)   sucha np. opowiada, bani i rozmawia o nich; interesuje si ksikami;

6)   ukada krtkie zdania, dzieli zdania na wyrazy, dzieli wyrazy na sylaby; wyodrbnia goski w sowach o prostej budowie fonetycznej;

7)   rozumie sens informacji podanych w formie uproszczonych rysunkw oraz czsto stosowanych oznacze i symboli, np. w przedszkolu, na ulicy, na dworcu.

 

OBSZAR:

 15.  Wychowanie rodzinne, obywatelskie i patriotyczne.

Dziecko koczce przedszkole i rozpoczynajce nauk w szkole podstawowej:

 

1)   wymienia imiona i nazwiska osb bliskich, wie, gdzie pracuj, czym si zajmuj;

2)   zna nazw miejscowoci, w ktrej mieszka, zna waniejsze instytucje i orientuje si w rolach spoecznych penionych przez wane osoby, np. policjanta, straaka;

3)   wie, jakiej jest narodowoci, e mieszka w Polsce, a stolic Polski jest Warszawa;

4)   nazywa godo i flag pastwow, zna polski hymn i wie, e Polska naley do Unii Europejskiej;

5)   wie, e wszyscy ludzie maj rwne prawa.

 

III. Zalecane warunki i sposb realizacji.

W trosce o prawidowy rozwj psychoruchowy oraz przebieg wychowania i ksztacenia dzieci w wieku przedszkolnym zaleca si nastpujce proporcje zagospodarowania czasu przebywania w przedszkolu w rozliczeniu tygodniowym:

  1)   co najmniej jedn pit czasu naley przeznaczy na zabaw (w tym czasie dzieci bawi si swobodnie, przy niewielkim udziale nauczyciela);

  2)   co najmniej jedn pit czasu (w przypadku modszych dzieci - jedn czwart czasu), dzieci spdzaj w ogrodzie przedszkolnym, na boisku, w parku itp. (organizowane s tam gry i zabawy ruchowe, zajcia sportowe, obserwacje przyrodnicze, prace gospodarcze, porzdkowe i ogrodnicze itd.);

  3)   najwyej jedn pit czasu zajmuj rnego typu zajcia dydaktyczne, realizowane wedug wybranego programu wychowania przedszkolnego;

4)      pozostay czas - dwie pite czasu nauczyciel moe dowolnie zagospodarowa (w tej puli czasu mieszcz si jednak czynnoci opiekucze, samoobsugowe, organizacyjne i inne).

 

IV. 1. Zadaniem nauczycieli jest prowadzenie

?  obserwacji pedagogicznych

majcych na celu:

?  poznanie moliwoci i potrzeb rozwojowych dzieci

Obserwacje naley dokumentowa.

2.          Z pocztkiem roku poprzedzajcego rozpoczcie przez dziecko nauki w klasie I szkoy podstawowej naley przeprowadzi:

?  analiz gotowoci dziecka do podjcia nauki w szkole (diagnoza przedszkolna).

Celem takiej analizy jest zgromadzenie informacji, ktre mog pomc:

  1)   rodzicom w poznaniu stanu gotowoci swojego dziecka do podjcia nauki w szkole podstawowej, aby mogli je w osiganiu tej gotowoci, odpowiednio do potrzeb, wspomaga;

  2)   nauczycielowi przedszkola przy opracowaniu indywidualnego programu wspomagania i korygowania rozwoju dziecka, ktry bdzie realizowany w roku poprzedzajcym rozpoczcie nauki w szkole podstawowej;

  3)   pracownikom poradni psychologiczno-pedagogicznej, do ktrej zostanie skierowane dziecko, w razie potrzeby pogbionej diagnozy zwizanej ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

W wielu obszarach wychowania przedszkolnego wystpuj treci edukacji zdrowotnej. Ze wzgldu na dobro dzieci, naley zadba o ksztatowanie ich wiadomoci zdrowotnej oraz nawykw dbania o wasne zdrowie w codziennych sytuacjach w przedszkolu i w domu, wsppracujc w tym zakresie z rodzicami.

V. W trosce o jednolite oddziaywanie wychowawcze, nauczyciele:

  1)   systematycznie informuj rodzicw o zadaniach wychowawczych i ksztaccych realizowanych w przedszkolu; zapoznaj rodzicw z podstaw programow wychowania przedszkolnego i wczaj ich do ksztatowania u dziecka okrelonych tam wiadomoci i umiejtnoci;

  2)   informuj rodzicw o sukcesach i kopotach ich dzieci, a take wczaj ich do wspierania osigni rozwojowych dzieci i agodzenia trudnoci, na jakie natrafiaj;

3)      zachcaj rodzicw do wspdecydowania w sprawach przedszkola, np. wsplnie organizuj wydarzenia, w ktrych bior udzia dzieci.

VI. W celu waciwego przygotowania dzieci do podjcia nauki w szkole podstawowej, nauczyciele powinni zna podstaw programow ksztacenia oglnego dla szk podstawowych w zakresie I etapu edukacyjnego, a zwaszcza klasy I szkoy podstawowej.